Oto Akü

Oto Akü Kılavuzu

Bir araba aküsünün temel işlevi aracı çalıştırmak için marşa elektrik akımı göndermektir. Normal şartlarda onunla pek işimiz yoktur. Bir çok sürücü aküyle sadece sorun çıkarttığında ilgilenmeye başlar. Örneğin, marş basmadığında, farlar açılamadığında veya kışın dondurucu soğuklar eski aküleri çalıştırmadığında. O zaman sıklıkla yenisine ihtiyaç vardır. En iyi akü nasıl seçilir, aracımıza en uygun aküyü nasıl buluruz? Bu soruların cevaplarını vermeye çalışalım.

Araba Aküsünü İyi Kılan Şey Nedir?

Oto aküsü şarj edilebilir bir bataryadır, enerji alır ve ihtiyaca göre enerji verir. Akü alternatör tarafından üretilen enerjiyi depolar ve eletrik ihtiyacı için hazır tutar. Araç çeşitleri, üreticilerin ve modellerin büyük farklılıkları sebebiyle pazarda farklı aküler bulmak mümkündür.

Akülerin en önemli teknik özelliklerinin listesi:

• Voltaj : 12 V (araba), 24 V (kamyon)
• Kapasite: (Ah) Anma kapasitesi
• Marş gücü (CCA): (A) Marş gücü
• Batarya tipi: Kurşun-Asit batarya, Kalsiyum batarya, Start-Stop batarya (EFB, AGM)
• Ölçüler: Yükseklik, en, derinlik
• Blok tipi: örn. B0, B13
• Kutup düzeneği: Artı – eksi kutup düzeneği

Akü Voltajı

Akü voltajı (V), tamamen dolu olan bir Starter akünün voltajını ifade eder. Yedek akü satın alınırken, elektrik sisteminin voltajla uygun olanı seçilmelidir. Arabaların bilindik elektrik sistemi 12 Volttur. Scooter ve motorsikletlerin genellikle 6 Volt ve kamyonların 24 Volt olur. Arabaların anma kapasitesi 30 ile 120 arasındadır. Daha küçük benzinliler için 45 Ah yeterli olur.

Akü satın alınırken her şeyden önce CCA’ya, yani marş gücüne dikkat etmek gerekir. Bu değer, aşırı soğukta akünün aracı çalıştırmak için marşa ne kadar akım sağladığını ifade eder. Öte yandan, akünün şekli de önemlidir. Bu noktada ebatlar ve taban çıtası önemli bir rol oynar. Ayrıca araca uygun kutup düzeneğine de dikkat etmek şart. İşte yaygın olarak kullanılan kutup düzeneklerinin bir listesi:

• 0 – Pozitif kutup: Sağ ön, Negatif kutup: sol ön
• 1 – Pozitif kutup: Sol ön, Negatif kutup: sağ ön
• 2 – Pozitif kutup: Sağ ön, Negatif kutup: sol arka
• 3 – Pozitif kutup: Sol arka, Negatif kutup: sol ön


Doğru Aküyü Nasıl Bulurum?

Şayet yedek aküye ihtiyaç duyuluyorsa, aracın içindeki yerleşik akünün elektrik değerleri ve boyutları baz alınmalıdır. Bunun yanı sıra ETN numarası yardımıyla hangi akü tipine ihtiyacınız olduğunu öğrenmek mümkün. Bu numara, voltaj, ebatlar, taban çıtası ve marş gücüyle ilgili bilgi verir, böylelikle aracın içindeki yerleşik akünün kimliği net bir şekilde belirlenmiş olur.

Hangisinin en ideal akü olduğu elbette öncelikle araca bağlıdır. Alternatörün gücü de önemli bir etkendir. Çünkü anma kapasitesi orjinal aküye oranla daha yüksek olan bir akünün dolma süresi de uzundur. Buna rağmen, ilerleyen zamanlarda daha yüksek anma kapasitesine sahip bir model gerekebilir. Örneğin, yenilenen bir müzik sisteminin daha yüksek elektrik talep etmesi halinde.

Starter Tipi (Araba Aküsü)

Starter tipi akü, kesinlikle aracın akü yuvasına uygun olmalıdır. Bu, akü bağlantılarını başka çeşit bir aküye uydurmaktan çok daha kolay bir yöntemdir. Akünün montajı trafik güvenliğinin başlıca kriterlerinden biridir ve bu yüzden araba muayenesinde kontrol edilir.

Avrupa Tip Numarası (ETN)

Avrupa Tip Numarası (ETN) Starter akülerini karşılaştırmaya yarar. Bu, üreticiden bağımsız olarak Avrupa çapındaki standart özellikleri belirtir. Dokuz basamaklı bu kod, gerilim, kapasite, biçim ve marş gücü (CCA) bilgilerini verir.

Marş Gücü (CCA)

Söz konusu marş gücü, soğuk havalarda marş kapasitesine ait değeri ifade eder. Marş gücü -18’de ölçülür. Böylelikle soğuk havada marşa basıldığında ne kadar akım sağlandığı tespit edilir. Bu değer A olarak tanımlanır. A’nın değeri ne kadar yüksekse o kadar iyidir. Bu yöntem DIN,SAE,IEC ve EN 50342 ile standardize edilir. Çeşitli yöntemlerle belirlenen marş gücü karşılaştırmaları için, marş akım tablosundan faydalanmak mümkün.

Akü Anma Kapasitesi

Akü anma kapasitesi, bir aküden amper olarak çekilecek gücü belirler. Amper saat (Ah) değeri, belli bir sürede (h) ne kadar elektriğin, ne kadar amper (A) gücüyle çekildiğini belirtir. Bir akü 20 (h) saatte 1,8 A tedarik ediyorsa, kapasitesi 36 A’dır. Yedek akü orjinalle uyumlu olmak zorundadır. Ek olarak takılacak elektronik parçalar için daha yüksek bir akü tercih edilebilir.

Araba Çalışmazsa Ne Yapmalı?

Araba bir kaç denemeden sonra çalışmıyorsa ve marştan tık diye bir ses geliyorsa, büyük bir ihtimalle akü bitmiştir. Olası neden unutulmuş uyarı ışığı olabilir. Aynı zamanda arızalı bir alternatör, arızalı bir alternatör regülatörü olabileceği kadar, sürekli kısa mesafe kat etmek yüzünden de akü bitebilir.

Çoğu durumda araca çalışması için ‘Start’ yardımı yapmak yeterli olur. Bunun için bir akü takviye kablosu ve bir yardımcı, yani verici olarak kullanılacak bir araba gerekli. Bu esnada dikkat ve özen önemlidir, yanlış bir uygulamada araç elektroniği hasar görebilir.

1. Kırmızı kablo: Artı kutup (verici), artı kutup (alıcı) ile bağlanır.
2. Siyah kablo: Eksi kutup (verici), alıcı olan arabanın eksi kutbuna bağlanır.
3. Verici arabanın motoru çalıştırılır.
4. Alıcı aracın motoru çalıştırılır.
5. Tüm elektrikli cihazlar açılır (Işık, radyo ve havalandırma)
6. Siyah kablo önce alıcıdan, sonra vericiden çözülür ve uzaklaştırılır.
7. Kırmızı kablo çözülür ve uzaklaştırılır.
8. Motor uzun süre çalıştırılmalı veya akünün dolması için arabayı sürmek gerekmektedir. Marşın tekrar basması için akümülatörün yeterince dolması lazım.

Ancak yardım edecek birini bulmak kolay olmadığından ve her araçta takviye kablosu bulunmadığından alternatif olarak bir akü şarj cihazı satın alınabilir. Bunlar taşınabilir, küçük cihazlardır, lityum-iyon teknolojisiyle donatılmış bu güçlü akümülatörler, kısa sürede aracı çalıştırmaya yetecek enerjiyi sağlarlar. Avantajı ortada: İkinci bir araca ihtiyaç duyulmaz, böylelikle zor durumlarda yardım almak mecburiyeti ortadan kalkmış olur. Dezavantajı ise mobil akü şarj cihazlarının çok pahalı oluşu. Şayet uzun zamandır duran yedek bir akünüz mevcutsa, onun da sıklıkla yeniden doldurulması gerekmektedir. Bu önemlidir, çünkü zaman içerisinde akü boşalır. Önemli: Araç aküsünü tekrar doldurmadan önce, mutlaka kullanma kılavuzu okunmalıdır.

Aşırı deşarj olan akülerde genellikle elektronik kumanda edilen dolum cihazları kullanılır. Böyle bir şey almaya kararlıysanız, oldukça pahalı olduklarını bilmenizde fayda var.

Araba Aküsü Nasıl Değiştirilir?

Aracın içindeki yerleşik akü ömrünü tükettiğinde ya da tedbir amaçlı bir Starter aküsü takmak gerektiğinde bazı kurallara uyulması gerekir. İşte size akümülatör değişimi için adım adım yapılması gerekenlerin listesi:

1. Eski akünün bağlantısını kesin: Önce eksi sonra artı kutup başını sökün.
2. Vidaları ve bağlantıları çözün, aküyü kaldırın ve dışarı çıkartın.
3. Yeni aküyü yuvaya oturtun.
4. Yeni aküyü bağlayın: Önce artı kutup başını, sonra eksi kutup başını takın.

Aküyü bağladıktan sonra en ideali kutup başlarını yalıtkan (Dielektrik) bir madde ile yağlamak. Bu, iletkenliği azaltarak kontaklarda doğabilecek olası bir korozyonu önler. Dielektrik yağ, sprey şeklinde de satın alınabilir, bu şekilde kontak başlarının üzerine sıkıp kolayca korumaya almak mümkün

Akü Seçiminde Hangi Üreticiler Tavsiye Edilir?

Tüm dünyada başarısı kabul edilen Varta, Bosch, Exide gibi akü üreticilerinin yanında Mutlu ve İnci gibi yerli üreticiler de kaliteli akü modelleriyle araç sahipleri tarafından büyük rağbet görüyor.

Eski Akülerle Ne Yapılması Gerekir?

Neredeyse tüm yeni kuşak Starter akülerinden beklenilen şey bakım gerektirmeyecek olmaları. Yine de uzun ömürlü olmaları için bazı noktalara dikkat etmek lazım. Bunu sağlayabilmek için de dielektrik yağ kullanımının, arabayı vurdurma işleminin veya akü dolumunun doğru yapılması gerekmektedir. Şayet kullanım süresini doldurduysa akünün geri dönüşüme verilmesi gerekmektedir.

Starter akülerinin çoğu kurşundan oluşur. Bu sebeple geri dönüşümü çok daha kolay olur, bu yüzden kullanılmayan aküleri geri dönüşüme göndermek çok mantıklı. Avrupa’da bir kaç yıldır kanunlarda da yerini aldı. Sektör, kullanılmayan aküleri geri almakla yükümlü. Araba sahiplerinin de sorumluluğu var: Yeni bir akü alırken eskisini satıcıya vermek zorundalar. Bu konuda ülkemizde henüz yasal düzenlemeler yapılmadı. Yine de yeni aküsünü internetten satın almak isteyenler, eskisini herhangi bir geri dönüşüm merkezine verebilir.

Sonuç

Doğru bilgiler ve biraz el becerisiyle kendi akünüzü bizzat değiştirmeniz mümkün. Bir sabah kalktığınızda arabanız size bir sürpriz yapar ve aküsü bittiği için çalışmazsa, size eski akünüzü yeni bir aküyle değiştirmenizi öneririz. İnternetten satın almanız halinde önemli miktarda kâra geçmeniz olası. Her ne olursa olsun, eski akünüzü kurallara uygun bir şekilde elden çıkartmaya da özen göstermelisiniz.

Filtreleme

Fiyat

Marka

Kapasite

Şehir seçimi